دستگاه ساکشن

دستگاه ساکشن که به‌عنوان آسپیراتور نیز شناخته می‌شود، نوعی وسیله پزشکی است که عمدتاً برای ازبین‌بردن انسدادها مانند مخاط، بزاق، خون یا ترشحات  از راه تنفسی فرد استفاده می‌شود. هنگامی که فردی به دلیل عدم هوشیاری یا یک روش پزشکی مداوم قادر به پاک‌سازی ترشحات نباشد، دستگاه‌های ساکشن با حفظ یک راه تنفسی تمیز به او کمک می‌کنند تا نفس بکشد. در عمل، متخصصان مراقبت از دستگاه‌های ساکشن به‌عنوان بخش جدایی‌ناپذیر از یک برنامه درمانی، زمانی که مسیر تنفسی بیمار به طور جزئی یا کامل مسدود شده است، استفاده می‌کنند. برخی از کاربردهای رایج عبارتند از:

  • حذف ترشحات تنفسی زمانی که بیمار قادر به انجام آن نیست.
  • کمک به بیمار که هنگام تشنج یا بیهوشی استفراغ می‌کند.
  • پاک‌سازی خون از راه تنفسی
  • خارج کردن یک ماده خارجی از نای و یا ریه‌های بیمار (آسپیراسیون ریوی)

دستگاه ساکشن

ازآنجایی‌که می‌توان این دستگاه را همراه با سایر فناوری‌های پزشکی برای درمان انواع شرایط تهدیدکننده زندگی استفاده کرد، دستگاه های ساکشن هم در کلینیکها و هم در بیمارستانها به یک ستون اصلی تبدیل شده‌اند.

تاریخچه دستگاه ساکشن

اولین ساکشن معمولی توسط یک متخصص قلب به نام پیر کارل ادوارد پوتین در سال ۱۸۶۹ معرفی شد. ساکشن او یک دستگاه دستی بود که از پمپی برای تخلیه آبسه‌ها و تجمع مایع در قفسه سینه استفاده می کرد. هدف آن دستگاه جلوگیری از نارسایی قلبی بود. هنگامی که الکتریسیته رایج و قابل‌اعتماد شد، دستگاه‌های ساکشن از دستگاه‌های دستی به دستگاه‌هایی باانرژی الکتریکی تبدیل شدند. بااین‌حال، تا اواخر دهه ۱۹۷۰ این دستگاه‌ها بسیار بزرگ بودند و اغلب به دیوار چسبانده می‌شدند.

باگذشت زمان، بسیاری از انواع دیگر ساکشن‌ها اختراع شدند. امروزه انواع مختلفی از دستگاه‌های ساکشن برای استفاده هم در بیمارستان‌ها و کلینیک ها و هم منازل در دسترس است.

انواع دستگاه ساکشن

  • ساکشن دستی: دستگاه‌های دستی از برق استفاده نمی‌کنند. طراحی آنها می‌تواند به‌سادگی یک حباب دستی باشد که برای بیرون راندن مخاط از حفره بینی کودک استفاده می‌شود. آنها اغلب در شرایط اضطراری استفاده می‌شوند زیرا برای عملکرد نیازی به برق ندارند و معمولاً کوچک و قابل‌حمل هستند. بااین‌حال، استفاده از دستگاه‌های ساکشن دستی به طور مداوم و مؤثر در یک دوره زمانی طولانی دشوار است.
  • ساکشن ثابت: برای چندین دهه، دستگاه‌های ثابت رایج‌ترین ساکشن‌ها بودند. زیرا این دستگاهها قابل‌اعتماد، مؤثر و سازگار بودند. بااین‌حال، عدم قابلیت حمل آنها مسئله مهمی بود. امکان استفاده از ساکشن برای بیماران در حین حرکت وجود نداشت و فقط می‌توانست مراقبت‌های اضطراری را در چهاردیواری بیمارستان ارائه دهد.
  • ساکشن قابل‌حمل: ساکشن‌های قابل‌حمل به دلیل پیشرفت در فناوری آسپیراتور و باتری محبوبیت بیشتری دارند. ساکشن‌های قابل‌حمل به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که سبک‌ وزن بوده و به‌راحتی قابل جابه‌جایی یا حمل‌ونقل هستند و برای بیماران و متخصصان پزشکی مناسب هستند.

کاربردهای متداول ساکشن

دستگاه‌های ساکشن اغلب زمانی استفاده می‌شوند که بیمار دچار انسداد مایع یا نیمه جامد در حلق، نای یا سایر حفره‌های دهانی خود می‌شود. بااین‌حال، دستگاه ساکشن ایده‌آل ممکن است بسته به شرایط بیمار متفاوت باشد. در اینجا چند سناریو وجود دارد که در آن بیماران یا متخصصان ممکن است از یک دستگاه ساکشن قابل‌حمل استفاده کنند.

مراقبت مداوم از بیمار

اگر بیماران به دلایل مختلف نتوانند ترشحات خود را پاک کنند، ممکن است به دستگاه‌های ساکشن قابل‌حمل در خانه خود نیاز داشته باشند. این شامل بیمارانی می‌شود که تحت مراقبت درمانی هستند و پاک‌سازی ترشحات خود را دشوار یا غیرممکن می‌دانند. افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن (COPD، ALS، فیبروز کیستیک، برونشکتازی، و غیره) یا بیمارانی که تحت تراکئوستومی قرار گرفته اند.

استفاده از دستگاه ساکشن در اورژانس

آسپیراتورهای قابل‌حمل در محیط‌های پیش بیمارستانی یا اورژانسی بسیار رایج هستند، زیرا نقش مهمی در کمک به پاسخ‌دهندگان اورژانس در ایجاد ABC (راه هوایی، تنفس و گردش خون) دارند. پرسنل اورژانس اغلب از دستگاه‌های ساکشن قابل‌حمل برای درمان انواع بیماران استفاده می‌کنند. این شامل موارد تروما با خون در دستگاه تنفسی، گرفتگی تنفسی به دلیل تهوع و سایر مواردی اورژانسی است که مرتبط با مشکلات تنفسی هستند.

دستگاه ساکشن پرتابل

استفاده از دستگاه ساکشن در بیمارستان

اکثر بیمارستان‌ها دارای اتاق‌هایی هستند که با دستگاه‌های ساکشن ثابت و دیواری مجهز شده‌اند. تیم‌های مراقبتی اغلب از آسپیراتورهای ثابت به‌عنوان بخشی از روش‌های استاندارد مانند تراکئوستومی، بیماری‌های مربوط به سینوس و برداشتن لوزه‌ها استفاده می‌کنند. بااین‌حال، بیمارستان‌ها اغلب چند دستگاه قابل‌حمل برای موارد استفاده خاص دارند. به‌عنوان‌مثال، اگر بیمار نیاز به آسپیراتور داشته باشد اما هیچ دستگاه آسپیراتور دیواری در اتاق بیمار وجود نداشته باشد، تیم مراقبت به‌جای انتقال بیمار به اتاق دیگر، از یک آسپیراتور استفاده می‌کنند.

دستگاه ساکشن قابل‌حمل چگونه کار می‌کند؟

دستگاه‌های ساکشن قابل‌حمل فشار منفی ایجاد می کنند که از طریق نوع خاصی از لوله اتصال پلاستیکی به نام کاتتر یکبار مصرف هدایت می شود. فشار منفی یک اثر خلاء ایجاد می کند که خون، مخاط یا ترشحات مشابه را از گلو خارج می کند. سپس ترشحات به طور خودکار در ظرف جمع آوری ریخته می شود. به منظور ایجاد فشار منفی و حذف ترشحات، دستگاه‌های ساکشن قابل حمل به چند فناوری کلیدی متکی هستند. در اینجا لیست کوتاهی از متداول ترین اجزای یک دستگاه ساکشن آورده شده است.

اجزا دستگاه ساکشن

  • باتری‌های یکبار مصرف یا قابل شارژ: دستگاه ساکشن با باتری‌های قدرتمند مجهز شده‌اند تا اطمینان حاصل شود که می‌توانند قابلیت مکش را در زمانی که منبع تغذیه قابل‌اطمینان در دسترس نیست، ارائه دهند.
  • پمپ مکش(خلاء): پمپ خلأ اغلب در داخل آسپیراتور قرار دارد. این همان چیزی است که باعث فشار منفی می‌شود و برای عملکرد دستگاه ساکشن ضروری است.
  • لوله اتصال: این لوله پمپ خلأ را به مخزن جمع‌آوری متصل می‌کند. لوله اتصال هرگز نباید با محتویات داخل مخزن تماس پیدا کند.
  • لوله استریل بیمار: این لوله به نوک ساکشن متصل می‌شود و ترشحات بیمار را به داخل مخزن هدایت می‌کند. لوله‌های استریل پس از هر جلسه ساکشن باید به‌درستی دور ریخته شود.
  • مخزن یکبار مصرف: محفظه یکبار مصرف ترشحات بیمار را نگه می‌دارد و اغلب در صورت ساکشن مایعات بیش از حد از بیمار، قابلیت محافظت از سرریز را فراهم می‌کند. این مخزن باید یکبار مصرف باشد تا اطمینان حاصل شود که تمام قسمت‌های دستگاه ساکشن استریل می‌مانند.
  • سیم برق: دستگاه‌های ساکشن قابل‌حمل دارای یک سیم برق هستند که می‌توان از آن برای شارژ دستگاه در زمانی که نزدیک پریز برق هستید استفاده کرد.
  • فیلترها: در حالت ایده‌آل، یک قوطی یکبار مصرف باید از فیلترهای باکتریایی/ویروسی برای جلوگیری از آلودگی در اجزای داخلی آسپیراتور پشتیبانی کند. همچنین ممکن است از فیلترهای خاصی برای محافظت در برابر گرد و غبار و گازهای خطرناکی که می‌توانند به دستگاه آسیب برسانند استفاده شود.

 

 تجهیزات مورد نیاز دستگاه ساکشن قابل‌حمل

قبل از استفاده از دستگاه ساکشن، مطمئن شوید که آموزش کافی را برای دستگاه دیده‌اید و دفترچه راهنمای دستگاه ساکشن خود را مطالعه کنید. ازآنجایی‌که انواع مختلف آسپیراتور دارای ویژگی‌های متفاوتی هستند، تنها یک دفترچه راهنمای محصول دقیق‌ترین راهنمایی را ارائه می‌دهد. اگر در حال آماده‌سازی دستگاه ساکشن برای استفاده هستید، مطمئن شوید که تمام قطعات را دارید. اگر این اجزا در دسترس نباشند، ممکن است دستگاه ساکشن آن‌طور که در نظر گرفته شده کار نکند.

  • منبع تغذیه (برای برخی از ماشین‌ها، کابل ۱۲ ولت DC خودرو نیز در صورت وجود برق خارجی کافی است)
  • قوطی جمع‌آوری یکبار مصرف
  • لوله اتصال آسپیراتور به قوطی
  • لوله بیمار (همچنین به‌عنوان مدار آسپیراتور نیز شناخته می‌شود)
  • کاتتر ساکشن یا لوازم جانبی ساکشن جراحی (لوازم جانبی مناسب بستگی به مدل دستگاه دارد)
  • جامد کننده‌های کنترل نشت برای دفع ایمن مایعات
  • هرگونه لوازم جانبی اضافی که برای این روش موردنیاز است و توسط سازنده دستگاه تأیید شده است.

 

نحوه راه‌اندازی یک دستگاه ساکشن قابل‌حمل

هنگامی که تمام قطعات لازم برای شروع به کار ساکشن را دارید، دستگاه را برای استفاده آماده کنید. فرایند کلی راه‌اندازی دستگاه ساکشن با بازرسی اجزای بیرونی مانند سیم برق برای یافتن هرگونه نقص و آسیب آغاز می‌شود. اگر همه قطعات در وضعیت مناسبی کار می‌کنند، آسپیراتور را به منبع برق وصل کنید. درصورتی‌که منبع تغذیه به‌راحتی در دسترس نیست، قبل از شروع استفاده از دستگاه مطمئن شوید که کاملاً شارژ شده است. سپس قوطی جمع‌آوری و لوله را به دستگاه ساکشن وصل کنید. با محکم کردن درب قوطی جمع‌آوری با فشار دادن محکم روی کل محیط درب شروع کنید تا کاملاً مهر و موم شود. هنگامی که ظرف تنظیم شد، شیلنگ اتصال را به دریچه مکش آسپیراتور و دریچه مکش روی قوطی جمع‌آوری وصل کنید. لوله استریل را به دریچه روی قوطی وصل کنید.

حالا می‌توان آسپیراتور را با کلید پاور روشن کرد. هنگامی که دستگاه ساکشن روشن شد، باید یک بررسی خودکار را آغاز کند تا اطمینان حاصل شود که همه سیستم‌های داخلی به‌درستی کار می‌کنند. این شامل وضعیت هشدار، عملکرد سیستم فشار هوا، ارتباطات داخلی و سیستم قدرت است. مجدداً بررسی کنید که دستورالعمل‌های ذکر شده در دفترچه راهنمای محصول را رعایت کرده‌اید و مطمئن شوید که تمام اجزای بیرونی (کانستر، لوله، اتصالات و غیره) محکم به هم وصل شده‌اند. سپس، بررسی کنید که دستگاه برق مناسب را دریافت می‌کند.