استفاده از دستگاه کمک تنفسی جهت رفع مشکلات تنفسی بیماران

تنفس فرآیندی است که در آن اکسیژن به بدن وارد شده و دی‌ اکسید کربن از بدن خارج می‌شود. این عمل به دو صورت اصلی انجام می‌شود: تنفس خارجی و تنفس داخلی. در تنفس خارجی، هوای حاوی اکسیژن و نیتروژن از راه بینی و دهان به ریه‌ها منتقل می‌شود. خون در ریه‌ها اکسیژن را جذب و دی اکسید کربن را دفع می‌کند. به این فرآیند تنفس داخلی می‌گویند. افرادی که مشکلات تنفسی دارند در یکی یا هر دو فرآیند مذکور به صورت همزمان دچار مشکل هستند. از اینرو این افراد ناچار به استفاده از دستگاه‌های کمک تنفسی جهت برآورده کردن نیازهای خود می‌باشند. 

انسان‌ها برای انجام فعالیت‌های روزمره خود نظیر فکر کردن، راه رفتن و غیره به اکسیژن نیاز دارند. وظیفه سیستم یا دستگاه تنفسی تامین اکسیژن لازم برای انرژی و سوخت و ساز بدن است. به کمک دستگاه تنفسی، دی‌ اکسید‌کربن که یک گاز سمی است و تجمع آن در رگ‌های خونی موجب متخلخل شدن عروق خونی و کاهش قابلیت حمل اکسیژن به مغز و قلب می شود، از بدن خارج می‌شود.

دستگاه‌های کمک تنفسی

تامین اکسیژن برای سلول‌های بدن ضرورت دارد. سلول‌های بدن با استفاده از اکسیژن قادر به سوخت و ساز و سازماندهي نيروي لازم برای فعاليت‌های زيستي مانند حركات عضلاني، تولید گرما، تولید پروتئین و غیره هستند. بدون تنفس، سلول‌های بدن قادر به ایجاد انرژی لازم برای فعالیت نخواهند بود و در نتیجه، عملکرد بدن کاهش می‌یابد.

در صورت فعالیت، برای تامین اکسیژن لازم و هدایت آن به ماهیچه و سلول‌های بدن، مغز پیام‌هایی از بدن دریافت می‌کند که میزان اکسیژن و دی‌ اکسید کربن در خون شما را تشخیص می‌دهد. سپس سینگال و پیام‌هایی را به ماهیچه‌های درگیر در تنفس می‌فرستد تا میزان تنفس را بسته به میزان فعالیت تنظیم کند.

اندام‌هایی که به تنفس و تامین اکسیژن بدن کمک می‌کنند

هنگامی که به فرآیند‌‌‌های تنفسی فکر می‌کنید، احتمالاً ریه‌ها به ذهن شما خطور می‌کند. ریه‌ها نقش بسیار مهمی در فرآیند تنفس دارند. آنها بخشی از سیستم تنفسی بدن ما هستند و وظیفه اصلی آنها تأمین اکسیژن برای بدن و حذف دی‌ اکسید کربن است. اگرچه ریه‌ها یکی از مهم‌ترین اندام‌های اصلی در سیستم تنفسی هستند، اما سیستم تنفسی از بافت و اندام‌های فراوانی تشکیل شده است که اکسیژن را دریافت و آن را به سلول‌های بدن هدایت می‌کند. سیستم تنفسی شامل بینی، دهان، گلو، نای و ریه است. این اندام‌ها با همکاری صحیح یکدیگر، اکسیژن مورد نیاز بدن را تامین و دی‌ اکسید کربن را به بیرون از بدن هدایت می‌کنند.

در حین تنفس، هوا از طریق بینی و دهان وارد مجاری هوایی می‌شود. این مجاری هوایی شامل ترشحات مختلفی است که از جمله ترشحات صفاقی و ترشحات ریه‌ها هستند. ترشحات صفاقی (مانند بلغم) که توسط غدد صفاقی تولید می‌شوند، به تمیز کردن مجاری هوایی و حفظ رطوبت آنها کمک می‌کنند. ریه‌ها همچنین نقش مهمی در تنفس دارند. آنها به عنوان ساز و کاری برای مبادله گاز بین هوا و خون عمل می‌کنند. در ریه‌ها، هوا به قسمت‌های کوچکتری تقسیم می‌شود که به آنها برونکیول‌ها گفته می‌شود و در نهایت به ساک‌های هوایی به نام الوئول‌ها می‌رسند. در الوئول‌ها، اکسیژن از هوا به خون منتقل می‌شود و دی‌ اکسید کربن از خون خارج می‌شود.

سیستم تنفسی

عضلات تنفسی نیز نقش مهمی در تنفس دارند. دیافراگم (عضله تنفسی اصلی) و عضلات میان دهانی (عضلات میان دهان و حلق) از جمله عضلاتی هستند که در فرآیند تنفس نقش دارند. دیافراگم، عضله مسطحی است که بین ناحیه شکم و قفسه سینه قرار دارد. در هنگام تنفس، دیافراگم به سمت پایین حرکت می‌کند و حجم قفسه سینه را افزایش می‌دهد، این باعث می‌شود تا هوا وارد ریه‌ها شود. عضلات میان دهانی نیز در تنفس دارای نقشی هستند و برای کنترل جریان هوای ورودی و خروجی به صورت دهان و بینی استفاده می‌شوند.

این اندام‌ها و سیستم‌ها با همکاری صحیح، تنفس موثر و سالم را تضمین می‌کنند. بنابراین به منظور حفظ سلامت سیستم تنفسی، باید سبک زندگی صحیح داشت و در صورت وجود هرگونه مشکل تنفسی، به پزشک مراجعه کرد.

عوامل مهم در ایجاد مشکلات تنفسی و کمبود اکسیژن در بدن

میزان اکسیژن در بدن با بیماری‌های تنفسی ارتباط مستقیم دارد. در بیماران با بیماری‌های تنفسی مانند آسم، برونشیت و سایر بیماری‌های تنفسی مزمن، میزان هدایت اکسیژن به بافت‌ها کاهش می‌یابد. این موضوع ممکن است منجر به علائم ناخوشایند مانند سخت شدن نفس، خستگی و ضعف عضلانی شود. سبک زندگی ناسالم و عادات نامطلوب، عامل اصلی در افزایش خطر بروز مشکلات تنفسی است. برخی از عوامل سبک زندگی که ممکن است منجر به مشکلات تنفسی شوند عبارت‌اند از:

  • سیگار کشیدن: سیگار کشیدن تاثیرات مخرب زیادی بر ریه‌ها دارد. در زمان کشیدن سیگار، مواد شیمیایی مضر و سمومی مانند نیکوتین، ترکیبات تر، کربن مونواکسید و ترکیبات سمی دیگر به ریه‌ها وارد می‌شوند. این مواد باعث ایجاد التهاب و آسیب به بافت‌های ریه می‌شوند.

مشکلات دستگاه تنفسی

  • نارسایی فعالیت بدنی: عدم فعالیت بدنی و نبود ورزش منظم ممکن است باعث ضعف عضلات تنفسی شود و در نتیجه منجر به مشکلات تنفسی شود.
  • چاقی یا چربی بیش از حد: چاقی یا وجود چربی بیش از حد در بدن ممکن است باعث افزایش فشار روي ريه ها شده و به صورت طبيعي باعث كاهش حجم ريوي شود.
  • عوامل خارجی: آلودگی هوا، گرد و غبار، مواد شیمیایی، آلودگی های محیطی می‌توانند تنفس را تحت تأثیر قرار داده و مشکلات تنفسی ایجاد کنند.
  • عوارض داروها: برخی از داروها می‌توانند عوارض جانبی در سیستم تنفسی داشته باشند و باعث مشکلات تنفسی شوند. مثال‌هایی از این دسته داروها شامل بتابلوکرها (مانند پروپرانولول) و داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (مانند آسپرین) می‌شوند.
  • عوامل داخلی: تغییرات ساختاری در ریه‌ها، صدمات به عضلات تنفسی، عفونت‌های تنفسی و بیماری‌های مربوط به تنفسی می‌توانند به مشکلات تنفسی منجر شوند.
  • عوامل ژنتیکی: برخی از مشکلات تنفسی می‌توانند به عوامل ژنتیکی برگردند که ممکن است باعث ایجاد تغییرات در ساختار تنفسی شوند و مشکلات تنفسی را ایجاد کنند.

شایع‌ترین بیماری‌های تنفسی

مشکلات تنفسی می‌تواند ناشی از بیماری‌ یا عوامل مختلف باشد. برخی از شایع‌ترین مشکلات تنفسی عبارتند از:

  • آسم: آسم به علت التهاب و تنگ شدن مجاری هوایی در ریه‌ها باعث سختی در تنفس می‌شود.
  • برونشیت: به علت التهاب و التراکم مخاط در لوله‌های هوایی راست و چپ ریه‌ها باعث ایجاد مشکلات تنفسی می‌شود.
  • آپنه: یکی از مشکلات تنفسی به علت ضعف عضلات دستگاه تنفسی است که به آن آپنه گفته می‌شود.
  • بیماری انسداد ریوی مزمن (COPD): انسداد ریوی مزمن یک بیماری تنفسی مزمن است که عمدتاً ناشی از سابقه سیگار کشیدن است. در این بیماری، مجاری هوای ریوی تحت تأثیر طولانی مدت تحریک قرار گرفته و به طور پایدار و غیرقابل بازگشت به دستگاه تنفس خصوصاً ریه‌ها آسیب می‌رساند.

سایر بیماری‌های تنفسی عبارتند از:

  • آمفیزم
  • ذات الریه
  • سرطان ریه
  • فیبروز کیستیک، برونشکتازی
  • فشار خون ریوی

علائم و نشانه‌های بیماری تنفسی

  • سرفه مزمن
  • تنگی نفس
  • درد و سنگینی در ناحیه قفسه سینه
  • خس خس سینه
  • سرفه خونی
  • تولید مخاط

بهره برداری از دستگاه‌های کمک تنفسی برای بیماران مشکلات تنفسی

افرادی که دارای علائم فوق هستند، می‌بایست به پزشک متخصص مراجعه کنند تا علت مشکل تنفسی آن‌ها مشخص شود. در صورتی که افراد بیماری های تنفسی بسیار حاد دارند باید بستری شده و در صورت نیاز از دستگاه های کمک تنفسی استفاده کرد. دستگاه‌های کمک تنفسی (Respiratory Assistive Devices) ابزارها و وسایلی هستند که به افراد با مشکلات تنفسی یا اختلالات تنفسی کمک می‌کنند تا نفس بکشند یا تنفس بهتری داشته باشند. این دستگاه‌ها را می‌توان به صورت موقت یا بلند مدت استفاده کرد و به افراد با اختلالات تنفسی مانند آسم، COPD، بیماری‌های ریوی مزمن و دیگر مشکلات تنفسی کمک می‌کنند. دستگاه‌های کمک تنفسی، به عنوان یک روش درمانی برای بهبود مشکلات تنفسی و تامین اکسیژن برای بیماران استفاده می‌شوند.

رایج‌ترین دستگاه‌های کمک تنفسی شامل

 1- دستگاه ونتیلاتور

دستگاه ونتیلاتور که به عنوان تهویه مکانیکی یا دستگاه تنفس نیز شناخته می‌شود، یک دستگاه پزشکی است که برای کمک یا جایگزینی فرآیند تنفس طبیعی در بیمارانی که قادر به نفس کشیدن خود نیستند یا نیاز به حمایت اضافی دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. به کمک این دستگاه می‌توان مقدار کنترل شده‌ای از اکسیژن و هوا را به ریه‌ها رساند و به حذف دی‌ اکسید کربن از بدن کمک کرد. ونتیلاتورها معمولاً در بخش‌های مراقبت‌های ویژه (ICU) و مراکز درمانی برای حمایت از بیماران مبتلا به نارسایی تنفسی، بیماری‌های شدید ریوی یا کسانی که تحت برخی روش‌های جراحی قرار می‌گیرند، استفاده می‌شوند. از آنها همچنین می توان در طول بیهوشی برای حفظ تنفس بیمار استفاده کرد.

دستگاه کمک تنفسی ونتیلاتور

ونتیلاتورها دارای اجزای مختلفی از جمله کنترل پنل، لوله و مدار تنفس هستند. پانل کنترل به متخصصان مراقبت‌های بهداشتی اجازه می‌دهد تنظیماتی مانند غلظت اکسیژن، تعداد تنفس و غیره را تنظیم کنند. استفاده از ونتیلاتورها نیازمند آموزش و تخصص برای اطمینان از تنظیمات مناسب و نظارت بر بیمار است. متخصصان و پرستاران نقش مهمی در مدیریت و کنترل دستگاه‌های کمک تنفسی مصنوعی و انجام تنظیمات در صورت نیاز دارند.

مراحل استفاده از دستگاه ونتیلاتور

کار با ونتیلاتور شامل چندین مرحله مهم برای اطمینان از عملکرد صحیح دستگاه و ایمنی بیمار است. قبل از استفاده از ونتیلاتور از تمیز بودن، شرایط کاری خوب و داشتن لوازم مورد نیاز مانند لوله، فیلترها و سیستم‌های مرطوب کننده اطمینان حاصل کنید. بررسی کنید که ونتیلاتور به درستی به منبع برق وصل شده باشد یا باتری آن کاملاً شارژ دارد. وضعیت تنفسی بیمار از جمله عملکرد ریه، سطح اکسیژن رسانی، و هر گونه بیماری زمینه‌ای را ارزیابی کنید.

این ارزیابی به تعیین استراتژی و تنظیمات مناسب و دقیق ونتیلاتور کمک می‌کند. پس از بررسی وضعیت تنفسی بیمار، لوله تنفسی را برای هدایت هوا و اکسیژن وارد نای می‌کنند. با قرارد دادن لوله تنفسی، پارامترهای لازم را بر اساس نیاز بیمار تنظیم می‌شود. برای اطمینان از ایمنی بیمار و تشخیص سریع هر گونه نقص، دستگاه ونتیلاتور دارای هشدار و آلارم های خاص است.

2- دستگاه اکسیژن ساز

دستگاه اکسیژن ساز، یکی‌دیگر از دستگاه‌های کمک تنفسی است که کاربرد‌های مختلفی در دنیای پزشکی دارد. به طور معمول از آنها برای رساندن اکسیژن به بیماران به ویژه بیماران مشکلات تنفسی نظیر آسم، استفاده می‌شود. در واقع آنها برای حفظ اکسیژن کافی در خون یا افرادی که به سطوح بالاتری از اکسیژن نیاز دارند، کاربرد دارند. این تجهیزات نیز در بیمارستان‌ها، مراکز توانبخشی، خانه سالمندان و آسایشگاه‌ها، آمبولانس‌ها و خدمات فوریت‌های پزشکی و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرند.

دستگاه اکسیژن ساز

اکسیژن درمانی باید همیشه توسط یک متخصص بر اساس وضعیت بیمار و نیاز به اکسیژن تجویز شود. قبل از استفاده از یک دستگاه اکسیژن ساز، وضعیت تنفسی بیمار و سطوح اشباع اکسیژن برای تعیین میزان جریان مناسب و غلظت اکسیژن مورد نیاز باید ارزیابی شود.

مراحل استفاده از دستگاه اکسیژن ساز

  • دستگاه اکسیژن ساز را در مکانی مناسب، طبق دستورالعمل سازنده قرار دهید.
  • اطمینان حاصل کنید که فضای کافی در اطراف دستگاه برای جریان هوا و نگهداری مناسب وجود دارد.
  • دستگاه را به یک منبع برق قابل اعتماد وصل کنید و آن را روشن کنید.
  • میزان جریان و غلظت اکسیژن را بر اساس دستورات تجویز شده توسط متخصص تنظیم کنید.
  • ماسک بینی یا لوله تنفسی را به صورت ایمن بر روی صورت یا سوراخ‌های بینی بیمار قرار دهید.
  • مطمئن شوید که لوله عاری از پیچ خوردگی یا انسداد است.
  • در حین استفاده از دستگاه علائم حیاتی بیمار از جمله سطح و میزان اکسیژن، تعداد تنفس و راحتی کلی بیمار را به طور منظم کنترل کنید. هرگونه نشانه‌ای از بهبود یا بدتر شدن وضعیت تنفسی بیمار را مشاهده کنید. هرگونه نگرانی یا تغییر در وضعیت بیمار را با متخصص مراقبت‌های ویژه در میان بگذارید.

3- دستگاه ساکشن و ساکشن دندانپزشکی

دستگاه ساکشن که به عنوان دستگاه مکش نیز شناخته می‌شود، وسیله‌ای پزشکی است که یا ایجاد فشار منفی برای حذف مایعات، ترشحات یا خون از بدن یا ناحیه خاصی، در طی اقدامات پزشکی استفاده می‌شود. دستگاه ساکشن یک ابزار ضروری در حین عملیات و مراقبت‌های پزشکی است. از آنها در بیمارستان‌ها، کلینیک‌ها و بخش‌های اورژانس استفاده می‌کنند. دستگاه‌های ساکشن برای پاکسازی مجاری هوایی بیمارانی که در پاکسازی ترشحات مشکل دارند، به کار می‌روند.

همچنین از این دستگاه برای افراد مبتلا به بیماری‌های تنفسی یا افرادی که مخاط فراوانی دارند، استفاده می‌کنند. دستگاه‌های ساکشن دندانپزشکی برای حذف بزاق، خون و مواد زائد از حفره دهان در طول درمان‌های دندانپزشکی استفاده می‌شوند که میدان دید واضحی را برای دندانپزشک فراهم می‌کند و محیطی تمیز را فراهم می‌کند. همچنین از دستگاه‌های ساکشن در طی مراحل جراحی برای برداشتن خون، مایعات یا سایر مواد از محل جراحی استفاده می‌شود که دید جراح را افزایش داده و از عوارض احتمالی جلوگیری می‌کند.

مراحل استفاده از دستگاه ساکشن در جراحی و دندانپزشکی

به طور کلی باید راهنمای کاربر یا دستورالعمل‌های ارائه شده توسط سازنده را بخوانید تا نحوه عملکرد دستگاه، اجزای آن و هرگونه اقدامات احتیاطی خاص را بدانید. برای استفاده از ساکشن دندانپزشکی یا جراحی از تمیز بودن و شرایط کاری مناسب آن اطمینان حاصل کنید. بررسی کنید که تمام قطعات لازم مانند لوله مکش، مخزن جمع‌ آوری و فیلترها وجود دارد و به درستی کار می‌کنند. بیمار را در یک موقعیت مناسب قرار دهید.

دستگاه ساکشن

یک سر لوله ساکشن را به دستگاه و قسمت دیگر لوله در دهان بیمار قرار می‌گیرد. تنظیمات دستگاه را با توجه به نیاز خود (به عنوان مثال، سطح فشار خلاء) تنظیم کنید. در حین ساکشن هرگونه علائم ناراحتی مانند سرفه، تنگی نفس، سیانوز (تغییر رنگ مایل به آبی) یا تغییر در علائم حیاتی را مشاهده کردید، فوراً ساکشن را متوقف کرده و مراقبت‌های لازم را ارائه دهید.

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 22 میانگین: 4.7]